Hoeveel pijn doet een bevalling?

Je bent zwanger.

Er groeit een klein wonder in je buik.

En het wordt groter en groter.

En op een gegeven moment zal het eruit willen.

Wat kan ik verwachten en hoeveel pijn gaat het doen?

Een vraag waar veel zwangere vrouwen mee worstelen.

Weet dat iedere zwangere veel onzekerheden heeft en nog veel meer vragen over de bevalling.

Zeker als het je eerst bevalling is.

Pijn tijdens de bevalling is een heel normaal verschijnsel.

Hieronder hebben we alles rondom de pijn van een bevalling op een rijtje gezet.

Waarom heb je pijn tijdens de bevalling?

Om te begrijpen waarom die vervelende pijn tijdens de bevalling nodig is, is het belangrijk om eerst een idee te hebben van wat er in je lichaam gebeurt.

De bevalling is een proces dat wordt veroorzaakt door een verstoring in de balans tussen jouw hormonen en de baby in je buik.

Allereerst moet verweking en verstrijking van de baarmoedermond plaatsvinden. Er zit daar een opstaand randje dat moet verdwijnen voordat ontsluiting kan plaatsvinden. Verweking maakt dit zachter, en verstrijking betekent dat dit opstaande randje verdwijnt, zodat de baarmoedermond goed kan oprekken.

verstrijking
Verweking en verstrijking van de baarmoedermond

De baarmoedermond wordt dus slap en zacht om op te kunnen rekken

Er wordt voorbereid op ontsluiting. Je hormonen en de baby werken samen om je baarmoeder samen te laten trekken, zodat je baarmoedermond steeds een beetje opgerekt kan worden.

Deze samentrekkingen zijn voelbaar als weeën.

Bevallingspijn heeft een hele specifieke functie. Vandaag de dag zijn er genoeg maatregelen om de geboorte zo veilig mogelijk te laten verlopen, maar in vroeger tijden was deze uitgebreide zorg er niet.

Daarom heeft de pijn een signaalfunctie.

De pijnprikkels die je voor de geboorte ervaart zijn een signaal dat de bevalling begint. Het laat je weten dat je een veilige en rustige plek moet opzoeken om je kind ter wereld te kunnen brengen.

De pijn zorgt er voor dat je endorfines aanmaakt. Endorfine is het hormoon dat in het menselijk lichaam werkt als natuurlijke pijnstiller. Het geeft je een licht euforisch gevoel en maakt dat de pijn iets gedempt wordt.

Endorfines maken het moederinstinct in je wakker, waardoor je meteen een hechte band hebt met je kind zodra je het in je armen hebt.

Daarnaast maken endorfines je baarmoeder ontvankelijker voor oxytocine: dat hormoon dat verantwoordelijk is voor de ontsluiting. Pijn zorgt er dus ook voor dat de geboorte sneller verloopt!

Hoe verloopt je zwangerschap (en de pijn)?

We gaan er even vanuit dat alles verloopt volgens het normale patroon. Dus een zwangerschap zonder complicaties. Je bent 9 maanden zwanger geweest en dan beginnen de weeën.

Vanaf de 2e helft van de zwangerschap zul je al regelmatig weeën voelen. Dit worden ook wel harde buiken of oefenweeën genoemd. Een licht samentrekken van de baarmoeder. Met deze weeën bereidt je lichaam zich voor op de daadwerkelijke bevalling. Het zijn eigenlijk geen echte weeën omdat ze er (normaal gesproken!) niet voor zorgen dat de baarmoedermond open gaat staan.

Een aantal dagen voor de bevalling kun je de slijmprop verliezen. De slijmprop is een slierterig stukje dik en taai slijm dat tijdens de zwangerschap de baarmoedermond afsluit.

slijmprop

De baarmoedermond wordt onder invloed van hormonen in de laatste dagen tot uren voor de bevalling korter en slapper. Zie het als het tuitje van een opgeblazen ballon, waarvan dat tuitje moet verdwijnen, de baarmoedermond is hiermee te vergelijken en het 3 cm lange tuitje moet eerst helemaal verdwijnen voordat er ontsluiting kan plaatsvinden.

ontsluiting
ontsluiting

Vlak voor of tijdens de bevalling krijgt iedere vrouw, in meer of in mindere mate, bloedverlies. We noemen dit ook wel “tekenen”.

Het bloedverlies kan slijmerig zijn, maar ook helder. Zolang dit minder is dan een menstruatie is het niet erg. Wanneer je het niet vertrouwt kun je altijd overleggen met je verloskundige.

Indalingsweeën

Tegen het einde van de zwangerschap kan de baby gaan indalen

Dit betekent dat het hoofdje van de baby dieper in het bekken zakt.

Indalen kan al rond de 30e week plaatsvinden, maar het kan ook pas net voor de bevalling gebeuren.

Meestal daalt de baby rond de 36e week van je zwangerschap in.

Indalingsweeën kunt u voelen als een scherpe, stekende pijn in uw liezen of als pijn of krampen in de onderbuik, maar sommige zwangeren voelen er helemaal niets van.

3 fases van de bevalling

Fase 1: de ontsluitingsfase

Nadat de baarmoedermond verstreken is, kan de daadwerkelijke ontsluiting plaatsvinden. De baarmoedermond wordt opgerekt tot ze een diameter heeft van ongeveer 10cm.

De ontsluiting is te verdelen is 3 gedeeltes:

  • Begin: 0-4 cm
  • Midden: 4-8 cm
  • Einde: 8-10 cm

Hoe lang deze fases duren verschilt per vrouw. Een eerste kind duurt meestal langer dan een tweede en volgend kind. Als vuistregel kun je stellen dat er per uur 1 cm ontsluiting vordert, maar de beginfase van de ontsluiting kan soms wel tot twee dagen duren.

Er zijn vrouwen die tot aan de 8 tot 10 cm ontsluiting helemaal niks merken en bijna pijnloos bevallen, terwijl andere vrouwen bij de eerste cm al veel pijn ervaren.

Fase 2: Uitdrijvingsfase

Tussen de 8 en 10 cm ontsluiting, krijgen de meeste vrouwen het gevoel alsof ze vreselijk naar het toilet moeten.

De persweeën komen op gang.

Met volledige ontsluiting (= 10 cm) mag de vrouw toegeven aan de persdrang en voorzichtig mee gaan duwen. De persweeën worden steeds sterker en de vrouw zal ook meer kracht gaan zetten om het kind naar buiten te drijven.

Wanneer je niet meeperst, wat meestal onmogelijk is omdat de persdrang groter is dan het negeren ervan, zal het kind evengoed geboren worden omdat de persweeën ongeveer 80% van de kracht bedragen.

Wanneer het hoofdje eenmaal tussen 2 weeën door zichtbaar is in de vulva, dan duurt het nog maar enkele weeën voordat je kindje geboren wordt.

Fase 3: Nageboorte en naweeën

10 minuten tot een half uur na de geboorte van het kind, wordt de placenta geboren, dit heet de nageboorte. De baarmoeder trekt samen en drijft de placenta in zijn geheel eruit. Tot enkele dagen na de bevalling kunnen er naweeën optreden, bij een eerste kind vaak nauwelijks merkbaar, bij ieder volgend kind kan dit heftiger zijn. Door die naweeën trekt de baarmoeder goed samen en worden wonden gesloten.

Welke fase doet er pijn?

De harde buiken (oefenweeën) doen nauwelijks pijn. Ze geven een vervelend en gespannen gevoel en de buik voelt aan als een harde voetbal, maar pijnlijk is het zelden. Het verliezen van de slijmprop, vruchtwater of bloed is ook pijnloos. Veel vrouwen hebben het niet eens in de gaten dat ze het verliezen.

Ontsluitingsfase en pijn

Tijdens de beginfase komen de weeën nog onregelmatig, er kan soms wel 2 uur tussen zitten. De weeën zijn nauwelijks merkbaar, en te omschrijven als een menstruatie-achtig gevoel en pijn.

De periode daarna is duidelijk herkenbaar. De weeën volgen elkaar wat sneller op, om de 4 tot 5 minuten en later om de 2 tot 3 minuten en zijn ook pijnlijker. Sommige vrouwen ervaren deze fase als zeer pijnlijk terwijl anderen er goed mee overweg kunnen.

Over het algemeen heb je je aandacht nu wel echt bij de weeën nodig om deze op te vangen. Aan het einde van deze fase verliezen veel vrouwen de moed en roepen zinnen uit als: ik kan niet meer, ik wil niet meer.

De laatste fase is het zwaarst: de weeën komen heel snel achter elkaar, soms is er amper een pauze tussen en ze zijn zeer heftig. De pijn is moeilijk op te vangen. Het dringt nauwelijks tot je door wat er om je heen gebeurt en je wilt met rust gelaten worden.

Uitdrijvingsfase en pijn

De persweeën geven je het gevoel alsof je enorm naar de wc moet, de meeste vrouwen moeten hier ongewild aan toegeven. Het meepersen doet in het begin nog weinig pijn, naarmate het kind dichter bij de vulva komt, ontstaat er meer druk en ook meer pijn.

Ondanks de pijn, voelen de meeste vrouwen een oerkracht naar boven komen die ervoor zorgt dat ze tegen de pijn in meepersen. Bij het staan van het hoofdje is er een branderig gevoel merkbaar, soms omschreven als een gevoel dat men uit elkaar scheurt.

De geboorte van het hoofdje is het moeilijkste en pijnlijkste gedeelte, de rest van het lichaam is niet voelbaar.

De nageboorte en naweeën

Na zoveel geweld dat in het lichaam heeft plaatsgevonden, zijn de samentrekkingen van de baarmoeder om de placenta uit te drijven, niet pijnlijk.

De naweeën zijn een ander verhaal: bij een eerste bevalling hebben de meeste vrouwen hier geen last van, bij een tweede of volgende bevalling kunnen naweeën net zo pijnlijk zijn als de middenfase van de bevalling.

Pijnbestrijding

In sommige landen is het heel normaal dat men pijnloos bevalt.

In Amerika bevalt slecht 10%(!) van de vrouwen zonder enige vorm van pijnbestrijding.

In de westerse landen komt pijnbestrijding relatief minder voor.

In Nederland kijkt men het liefst het verloop van de bevalling eerst aan voordat men overgaat op pijnbestrijding.

Bespreek vooraf de mogelijkheden met de verloskundige of gynaecoloog.

Weet in ieder geval dat pijnbestrijding altijd in het ziekenhuis moet plaatsvinden, omdat er altijd risico’s aan verbonden zijn bij het gebruik hiervan tijdens een bevalling.