Zwanger: wat zijn de plichten van de werkgever?

Zodra je je baas op de hoogte hebt gesteld van je zwangerschap is hij verplicht je te wijzen op eventuele risico’s die je werk met zich meebrengt.

verplichtingen-werkgever

Je werkgever is ook verplicht je werksituatie zo aan te passen dat het geen gevaar oplevert voor de zwangerschap, baby of als je borstvoeding wilt geven.

Soms zal het dus nodig zijn dat je werktijden worden aangepast. Zo hoeft een zwangere vrouw in principe geen nachtdiensten te draaien, en mag het tempo verlagen. Het is verstandig om je werkgever zo vroeg mogelijk in te lichten over je zwangerschap zodat eventuele aanpassingen kunnen worden doorgevoerd. Als zwangere heb je ook recht om wat vaker te rusten en er moet een ruimte beschikbaar zijn waar je even kunt terugtrekken om uit te rusten.

Goede communicatie met je werkgever is de beste tip die we kunnen geven. Wees duidelijk en transparant en weet wat de plichten zijn van de werkgever zodat je hem er ook op kunt wijzen.

Onderstaande informatie is afkomstig van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Stress

Stress kan schadelijke gevolgen hebben voor jou en je ongeboren kindje. Heb je last van de werkdruk, overleg dan met je baas over hoe de werkdruk kan worden verminderd of over aanpassing van de rust- en werktijden.

Ga onmiddellijk naar je verloskundige bij het krijgen van harde buiken als gevolg van stress op je werk. Dit is vaak een duidelijk signaal van je lichaam dat je rustiger aan moet doen. Better safe than sorry, is hier het het advies.

Fysiek zwaar werk

Tijdens je zwangerschap mag je niet verplicht worden om zwaar lichamelijk werk te doen, zoals zwaar tillen, trekken, duwen of dragen. Zeker in de laatste 3 maanden voor de bevalling is het beter om dit zware werk zoveel mogelijk te beperken.

Twijfel je, overleg dan met de (bedrijfs)arts. In de laatste 3 maanden van je zwangerschap mag je ook niet verplicht worden om vaker dan één keer per uur te bukken, te hurken of te knielen.

Wat kan wel en wat niet?

  • Tijdens hele zwangerschap: bukken, hurken, knielen zoveel mogelijk voorkomen
  • Laatste 3 maanden zwangerschap: bukken, hurken, knielen en staande voetpedalen bedienen – dagelijks niet meer dan eenmaal per uur
  • Tijdens zwangerschap en tot 3 maanden na bevalling: handmatig tillen van gewichten zoveel mogelijk beperken.
  • Is tillen toch nodig, dan moet het in één handeling te tillen gewicht minder zijn dan 10 kilo.
  • Vanaf de 20e week van de zwangerschap mag niet vaker dan 10 keer per dag niet meer dan 5 kilo worden getild.
  • Vanaf de 30e zwangerschapsweek mag niet vaker dan 5 keer per dag niet meer dan 5 kilo worden getild.

Staand werken

Het is wettelijk geregeld dat je altijd even moet kunnen zitten als het werk het toelaat of als je hieraan behoefte hebt. Ook mag je niet verplicht worden om staande voetpedalen te bedienen.

Ander werk of werktijden

Lukt het niet om je werk volledig uit te voeren? Maak dan met je werkgever afspraken over aangepaste werk- en rusttijden. Hier heb je recht op:

  • regelmatige werk- en rusttijden
  • extra pauzes (maximaal 1/8 deel van uw werktijd)
  • een geschikte, afsluitbare ruimte om te kunnen rusten (met bed of rustbank)
  • geen verplichting tot overwerk en nachtdiensten
  • zwangerschapsonderzoek in werktijd

Tot 6 maanden na de bevalling gelden deze regels.

Tijdelijk ander werk

Kun je je werk toch niet veilig en gezond uitvoeren, dan moet je werkgever je tijdelijk ander werk aanbieden. Je kunt worden vrijgesteld van werken, als blijkt dat dit ook dan niet mogelijk is. De (bedrijfs)arts dient te bevestigen dat je werk inderdaad risico’s houdt. Kun je niet werken vanwege je zwangerschap, dan heb je recht op een Ziektewetuitkering ter hoogte van je Ziektewetdagloon.

Plicht van de werkgever: voorlichting

Binnen 2 weken nadat je hebt verteld dat je zwanger bent, krijg je van je werkgever voorlichting. Je krijgt informatie over de mogelijke gevaren voor jezelf en je kindje. Ook hoor je welke maatregelen de werkgever heeft getroffen om je te beschermen. Vlak voordat je verlof ingaat, zal je werkgever voorlichting geven over de maatregelen na de bevalling, als je weer begint met werken.

Ieder bedrijf is verplicht om een RI&E (Risico Inventarisatie & Evaluatie) op te stellen. Hierin staat hoe werknemers veilig en gezond kunnen werken, inclusief een inventarisatie van de specifieke risico’s voor werkneemsters tijdens de zwangerschap en de periode van borstvoeding.

Ben je zwanger, vraag dan naar de RI&E bij je werkgever. Staat in de RI&E dat er binnen het bedrijf voor jou specifieke gevaren zijn? Dan is de werkgever verplicht om daar maatregelen tegen te nemen. Bijvoorbeeld door de werkplek of methode van werken aan te passen of door hulpmiddelen in te zetten. Op jouw beurt bent je trouwens verplicht om die hulpmiddelen ook te gebruiken.

Geen RI&E?

Heeft de werkgever geen RI&E, vraag dan advies bij de arbodienst, bijvoorbeeld op het arbeidsgezondheidskundig spreekuur. Je kunt ook je werkgever vragen om de arbodienst alsnog in te schakelen.

Je werkgever moet er voor zorgen dat jij veilig en gezond kunt werken. Mogelijke gevaren moet de werkgever wegnemen. Blijkt dat niet afdoende, dan kan het werk of de werktijden worden aangepast. In het uiterste geval krijg je tijdelijk ander werk aangeboden of word je vrijgesteld van werken. Twijfel je over mogelijke gevaren, vraag dan advies aan de arbodienst op het arbeidsgezondheidskundig spreekuur.

Borstvoeding

Je kunt in werktijd borstvoeding geven of kolven totdat je kind 9 maanden is. Je mag hiervoor maximaal een kwart van je werktijd gebruiken. Deze tijd wordt door je werkgever doorbetaald.

Maak al voor de bevalling met je werkgever afspraken over hoe je de voeding wilt gaan regelen. Je werkgever dient een geschikte, afsluitbare ruimte beschikbaar te stellen voor het voeden of kolven. Is dat niet mogelijk, dan krijg je de gelegenheid zelf een plek te regelen of naar de baby toe te gaan.